Spis treści

19 sierpnia 20238 min.
Max Cyrek
Max Cyrek
Aktualizacja wpisu: 28 sierpnia 2023

Indeks czytelności FOG – co to jest i jak go wyliczyć?

Indeks czytelności FOG – co to jest i jak go wyliczyć?

Indeks FOG to narzędzie oceniające czytelność tekstu, pomagające twórcom lepiej dostosować treść do swoich czytelników. Zrozumienie jego działania może zrewolucjonizować sposób Twojej komunikacji z odbiorcami.

Z tego tekstu dowiesz się:

Indeks czytelności FOG – definicja

Indeks czytelności FOG (Flesch–Kincaid Grade Level) jest jednym z wielu narzędzi służących do oceny trudności tekstu. Został stworzony przez Roberta Flescha w 1948 roku. Wykorzystywany jest głównie w języku angielskim, ale można go stosować również do innych języków, choć jego wiarygodność może być różna. Obliczanie indeksu czytelności FOG opiera się na liczbie słów, zdaniach i sylabach w tekście. Wzór na obliczenie indeksu czytelności FOG jest następujący:

Indeks FOG = 0,4 * (średnia długość zdania + procent trudnych słów)

Gdzie:

  • średnia długość zdania to średnia liczba słów w zdaniu w analizowanym fragmencie tekstu, czyli liczba słów / liczba zdań
  • procent trudnych słów to procent słów mających trzy sylaby lub więcej (z wyjątkiem imiesłowów, języków obcych oraz słów będących nazwami własnymi), czyli liczba słów długich / liczba słów * 100

Wartości indeks FOG odpowiadają poziomom edukacji potrzebnym, by zrozumieć dany tekst w trakcie pierwszego czytania. Jeśli wynik wynosi 8, oznacza to, że tekst powinien być zrozumiały dla ucznia ósmej klasy. Oto jak można zinterpretować wyniki:

  • 5 i poniżej – tekst dla uczniów klasy piątej i młodszych
  • 6-8 – tekst dla uczniów klas 6-8
  • 9-12 – tekst dla uczniów szkół średnich
  • 13-18 – tekst dla studentów i wykształconych dorosłych
  • 19 i więcej – tekst bardzo trudny, zrozumiały dla specjalistów w danej dziedzinie

Warto jednak pamiętać, że indeks FOG, podobnie jak inne wskaźniki czytelności, jest jedynie narzędziem pomiarowym i nie zawsze dokładnie odzwierciedla rzeczywiste trudności w zrozumieniu tekstu przez czytelnika. Jest użyteczny, ale najlepszym sprawdzianem czytelności jest oczywiście rzeczywiste czytanie tekstu przez docelową grupę odbiorców.

Indeks FOG mierzy czytelność tekstu, analizując długość zdań i złożoność użytego słownictwa. Wyższe wartości wskazują na trudniejszą treść do zrozumienia.

Indeks czytelności FOG a SEO

Indeks czytelności FOG może mieć pośredni wpływ na SEO. Należy jednak pamiętać, że wskaźniki czytelności, takie jak indeks FOG, są tylko jednym aspektem tworzenia treści. Kluczem do skuteczności SEO jest dostarczanie wartościowych, oryginalnych i dobrze napisanych treści, które spełniają potrzeby i oczekiwania Twojej docelowej grupy odbiorców.

Wyszukiwarki, takie jak Google, kładą nacisk na jakość treści i doświadczenie użytkownika. Tekst, który jest łatwy do zrozumienia i napisany w sposób przystępny dla docelowej grupy odbiorców, może prowadzić do dłuższego przebywania użytkowników na stronie, niższego współczynnika odrzuceń i wyższej interaktywności, co może wpłynąć pozytywnie na rankingi SEO. Niektóre narzędzia do optymalizacji SEO, takie jak Yoast dla WordPress, zawierają wskaźniki czytelności w swoich zestawach narzędzi.

Treści dobrze napisane i łatwe do zrozumienia są chętniej udostępniane w mediach społecznościowych, co może generować dodatkowy ruch i sygnały społecznościowe dla wyszukiwarek. Warto też pamiętać, że jeśli Twoje treści są wysokiej jakości, może to wzmocnić Twój autorytet w branży, co z kolei może wpłynąć pozytywnie na Twoje rankingi SEO.

Choć to rzadkość, bardzo złożone lub źle napisane i trudne do zrozumienia treści mogą być postrzegane jako techniki „black hat SEO”, szczególnie jeśli służą do wypełnienia strony słowami kluczowymi bez dostarczania wartości dla czytelnika. W takim wypadku położenie nacisku na czytelność tekstu może pomóc uniknąć np. nałożenia filtra Google na Twoją stronę.

Indeks czytelności FOG a content marketing

Indeks czytelności FOG jest ważnym narzędziem, które można wykorzystać w strategii content marketingu, by ocenić i dostosować treść do określonej grupy docelowej. Jeżeli znasz swój segment demograficzny i wiesz, jaki poziom wykształcenia mają jego przedstawiciele, możesz dostosować swój content do ich potrzeb. Na przykład, jeśli Twoja treść ma być kierowana do ekspertów w danej dziedzinie, indeks FOG może być wyższy niż w przypadku materiałów skierowanej do ogólnej publiczności.

Czytelne i zrozumiałe treści przyciągają czytelników i zachęcają ich do dalszego działania, takiego jak udostępnienie, publikacja komentarza czy zarejestrowanie się do newslettera. Dzięki wartościowym materiałom możesz budować zaufanie wśród publiczności oraz zwiększyć konwersję. Jeśli użytkownik rozumie przekaz i jest zainteresowany ofertą, prawdopodobnie podejmie działanie.

Ustalając standardy czytelności dla swojego contentu, zapewnisz spójność w komunikacji marki. To może pomóc w ujednoliceniu tonu i stylu wszystkich treści, które publikujesz. Korzystając ze wskaźników czytelności, takich jak indeks FOG, możesz także uzyskać bezpośredni feedback na temat jakości swojego pisania. Jeśli wyniki są zbyt wysokie, może to być sygnałem, że warto przejrzeć i dostosować treść, dzięki czemu działania content marketingowe będą przynosić oczekiwane rezultaty.

Indeks czytelności FOG a projektowanie stron internetowych

Indeks czytelności FOG jest niezwykle ważny w kontekście projektowania stron internetowych. Język i struktura treści są kluczowymi składnikami doświadczenia użytkownika (UX), co oznacza, że projekt strony internetowej musi uwzględniać i wspierać czytelność tekstu.

W kontekście architektury informacji projektowanie stron polega na ułożeniu wiadomości tak, by użytkownicy nie mieli problemów z przyswojeniem treści i poruszaniem się po stronie. W tym wypadku ważny jest nie tylko język tekstu; wybór kontrastu i typografii również odgrywają kluczową rolę w czytelności treści. Nawet jeśli tekst jest doskonale zrozumiały, nieodpowiedni układ graficzny może utrudnić jego odczyt.

Zrozumiałość tekstu odgrywa również kluczową rolę w skuteczności wezwań do działania (Call to Action, CTA) na stronie. Jeśli treść jest klarowna, użytkownicy są bardziej skłonni reagować na CTA. Ponadto współczesne strony są często projektowane z myślą o różnych urządzeniach, co sprawia, że czytelność jest jeszcze ważniejsza, zwłaszcza na mniejszych ekranach.

Indeks FOG jest ważny także dla wyszukiwarek. Oceniają one jakość treści i doświadczenie użytkownika. Strona o wysokiej czytelności może osiągać lepsze pozycje w wynikach wyszukiwania, co w konsekwencji przekłada się na lepsze doświadczenie użytkownika.

Sprawdzanie stopnia czytelności tekstu

Sprawdzanie stopnia czytelności tekstu pozwala ocenić, jak łatwo jest zrozumieć dany tekst dla przeciętnego czytelnika. Celem jest upewnienie się, że treść jest dostosowana do docelowej grupy odbiorców, zwłaszcza w kontekście edukacji, marketingu czy publicystyki. Poza indeksem FOG do oceny czytelności tekstu używa się:

  • Wskaźnik czytelności Flescha – jedno z najbardziej popularnych narzędzi do oceny czytelności. Opiera się na długości zdań oraz liczbie sylab w słowach. Wynik jest przedstawiany w skali od 0 do 100, gdzie wyższy wynik oznacza większą czytelność.
  • Wskaźnik czytelności Flescha-Kincaida – rozwinięcie wskaźnika Flescha. Podaje wynik w formie klasy szkoły w USA potrzebnej do zrozumienia tekstu.
  • SMOG (Simple Measure of Gobbledygook) – Skoncentrowany jest głównie na ilości wielosylabowych słów w tekście, podając wynik także w formie poziomu klasy szkolnej.
  • Automatyczne narzędzia online – istnieje wiele darmowych i płatnych narzędzi online, które analizują tekst i podają wskaźniki czytelności. Popularne to Readable, Hemingway Editor czy Yoast SEO (dla WordPress), a w przypadku języka polskiego Jasnopis.

Aby skutecznie ocenić czytelność tekstu:

  • Zastanów się, dla kogo jest twój tekst. Czy piszesz dla specjalistów, czy dla ogólnej publiczności? Dla dorosłych czy dla dzieci?
  • Użyj wyżej wymienionych wskaźników i narzędzi online, aby ocenić tekst.
  • Nic nie zastąpi opinii rzeczywistych użytkowników. Poproś kilka osób z Twojej grupy docelowej o przeczytanie tekstu i podzielenie się opiniami.
  • Jeśli wskaźniki czytelności są za niskie lub otrzymujesz negatywny feedback, dostosuj tekst, skracając zdania, używając prostszego słownictwa lub wprowadzając inne modyfikacje.

Pamiętaj, że wskaźniki czytelności są tylko jednym narzędziem w arsenale pisarza. Ostatecznym celem jest komunikacja skuteczna i jasna dla określonej grupy odbiorców, a wskaźniki służą jako pomocne wskazówki w tym procesie.

Metody poprawy czytelności tekstu

Poprawa czytelności tekstu jest kluczowa, by zapewnić, że treść jest zrozumiała dla docelowej grupy odbiorców. Oto kilka sprawdzonych metod poprawy czytelności:

  • Zdania czynne są zwykle łatwiejsze do zrozumienia niż te w stronie biernej. Na przykład, zamiast „książka została napisana przez autora” napisz „autor napisał książkę”.
  • Proś o opinie od różnych osób. Mogą one wskazać trudne do zrozumienia fragmenty, które mogłyby Ci umknąć.
  • Używaj konkretnych przykładów i danych, zamiast ogólnych stwierdzeń. Pomaga to czytelnikowi lepiej zrozumieć przekaz.
  • Upewnij się, że kolor tła i czcionki są w odpowiednim kontraście, a wybrana czcionka jest łatwa do odczytania.
  • Długie, złożone zdania mogą być trudne do zrozumienia. Staraj się pisać krótko i zwięźle, unikając niepotrzebnych informacji.
  • Używanie podtytułów do segmentacji treści i tworzenia list wypunktowanych lub numerowanych pomaga czytelnikowi zorientować się w treści i ułatwia skanowanie tekstu.
  • Tekst podzielony na krótkie akapity jest łatwiejszy do przeczytania niż długie bloki tekstu.
  • Używaj języka zrozumiałego dla Twojej grupy docelowej. Unikaj żargonu, chyba że piszesz dla specjalistów.
  • Wykorzystaj narzędzia do oceny czytelności tekstu, takie jak indeks FOG, by dostosować treść do docelowej grupy odbiorców.
  • Obrazy, wykresy i infografiki mogą pomóc w zrozumieniu tekstu, dodając wizualny element, który ilustruje omawiane koncepcje.
  • Jeśli musisz użyć specjalistycznego języka lub trudnych terminów, staraj się je wyjaśniać lub dodawać definicje w nawiasach, przypisach lub słowniczku.
  • Po napisaniu tekstu warto przeznaczyć czas na dokładną korektę i ewentualne poprawki. Często po kilku przeczytaniach można dostrzec błędy lub niejasności, których wcześniej się nie zauważało.
  • Czytając tekst na głos, można łatwiej zauważyć skomplikowane fragmenty i poprawić płynność przekazu.
  • Staraj się być konsekwentny w używaniu terminologii, stylu i formatowania. To pomoże czytelnikowi w nawigacji po tekście i zrozumieniu treści.
  • Wyróżnienia takie jak pogrubienie, kursywa czy podkreślenie mogą pomóc w wyróżnieniu kluczowych punktów lub terminów. Używaj ich jednak z umiarem, aby nie przesadzić i nie przysłonić głównego przekazu.
  • Ludzie często lepiej rozumieją skomplikowane koncepcje, gdy są przedstawione w kontekście konkretnego przykładu lub opowieści.
  • Upewnij się, że Twój tekst ma logiczną strukturę, z jasno zdefiniowanym wstępem, rozwinięciem i zakończeniem. Ułatwia to czytelnikowi śledzenie przekazu i zrozumienie głównego tematu.
  • Długość akapitów też ma znaczenie. Zbyt długie paragrafy mogą być męczące dla oka i utrudniać zrozumienie treści. Dzielenie tekstu na krótsze fragmenty ułatwia skanowanie treści.
  • Powtarzanie tych samych informacji może utrudniać zrozumienie i czytelność tekstu. Zamiast tego stawiaj na jasność i zwięzłość.
  • Słowa takie jak „jednak”, „ponadto”, „w związku z tym” mogą pomóc czytelnikowi w śledzeniu toku rozumowania i zrozumieniu relacji między poszczególnymi fragmentami tekstu.

Pamiętaj, że kluczem do skutecznej komunikacji jest zrozumienie potrzeb i oczekiwań Twojej grupy docelowej. Dostosowując tekst do czytelników, zwiększasz szanse, że Twoja treść zostanie zrozumiana, doceniona i zapadnie w pamięć. W miarę jak technologia i preferencje czytelników ewoluują, warto być na bieżąco z najlepszymi praktykami w zakresie pisania i dbać o stałą poprawę umiejętności pisarskich.

Korzyści ze stosowania indeksu czytelności FOG

Jednym z głównych atutów stosowania indeksu czytelności FOG jest to, że pozwala on ocenić, czy tekst jest dostosowany do docelowej grupy odbiorców. Dzięki temu twórcy mogą upewnić się, czy ich przekaz jest jasny i zrozumiały, co z kolei zwiększa prawdopodobieństwo, że treść zostanie właściwie zinterpretowana i przyswojona przez czytelników. Indeks FOG może też służyć jako narzędzie korekty i poprawy tekstu. Jeśli wskazuje, że tekst jest zbyt skomplikowany, twórca może podjąć decyzję o skróceniu zdań, uproszczeniu słownictwa lub reorganizacji treści.

W marketingu, edukacji i publicystyce, gdzie jasność i precyzja komunikacji są kluczowe, indeks FOG może pomóc w zwiększeniu zaangażowania czytelników. Tekst łatwy do zrozumienia ma większe szanse na przyciągnięcie uwagi odbiorców i zmotywowanie ich do podjęcia konkretnej akcji.

Stosowanie indeksu FOG może być również ważne z perspektywy dostępności. Osoby z trudnościami w czytaniu lub uczeniu się mogą mieć problemy z przyswajaniem skomplikowanych tekstów. Dostosowanie treści do ich potrzeb nie tylko ułatwia im przyswajanie informacji, ale również jest ważnym krokiem w kierunku tworzenia bardziej inkluzywnego środowiska.

FAQ

Formularz kontaktowy

Rozwijaj swoją markę

dzięki współpracy z Cyrek Digital
Wyślij zapytanie
Pola wymagane
Max Cyrek
Max Cyrek
CEO
"Do not accept ‘just’ high quality. Anyone can do that. If the sky is the limit, find a higher sky.”

Razem z całym zespołem Cyrek Digital pomagam firmom w cyfrowej transformacji. Specjalizuje się w technicznym SEO. Na działania marketingowe patrzę zawsze przez pryzmat biznesowy.

Skontaktuj się ze mną
Masz pytania? Napisz do mnie.
Oceń tekst:
Średnia ocena: artykuł nieoceniony. 0

Być może zainteresują Cię:

Mapa strony
© 2010 - 2023 Cyrek Digital. All rights reserved.