7 przykładów benchmarkingu, które mogą zwiększyć konkurencyjność Twojego biznesu

Firmy takie jak Amazon, Toyota czy Southwest Airlines nie osiągnęły dominacji przypadkowo, ale dzięki konsekwentnemu stosowaniu benchmarkingu w kluczowych obszarach działalności. Ich historie pokazują, jak systematyczne porównywanie się z liderami rynku może przekształcić zwykłe przedsiębiorstwo w globalnego giganta.

Jak benchmarking zwiększa konkurencyjność firm?

Benchmarking to jedna z najskuteczniejszych metod zarządzania, która pozwala firmom systematycznie doskonalić swoje działania poprzez uczenie się od najlepszych^[1]. Nie chodzi tu o ślepe kopiowanie rozwiązań konkurencji, a raczej twórcze wykorzystywanie sprawdzonych wzorców i praktyk rynkowych, które prowadzi do realnej poprawy wyników biznesowych.

Historia tej metody sięga końca lat 70. XX wieku, kiedy firma Xerox, tracąc pozycję rynkową na rzecz japońskiego Canona, postanowiła dokładnie przeanalizować przyczyny swojej słabości^[2]. Systematyczne porównania wykazały niską jakość produktów, nieefektywną współpracę i przerosty zatrudnienia. Wdrożenie wniosków z benchmarkingu pozwoliło firmie odzyskać większość utraconego rynku i znacznie usprawnić działanie całego przedsiębiorstwa^[3].

Współczesne firmy wykorzystują benchmarking do zwiększania efektywności operacyjnej, optymalizacji planowania oraz szybszego wdrażania innowacji^[4]. Regularnie stosowana analiza porównawcza pomaga organizacjom dostosowywać się do zmieniającego się rynku i zyskiwać przewagę konkurencyjną. Z benchmarkingu korzystają zarówno globalne korporacje jak Toyota czy Amazon, jak i średnie oraz małe przedsiębiorstwa^[5].

Jakie są przykłady benchmarkingu?

Oto kilka przykładów benchmarkingu:

1. Benchmarking wewnętrzny

Benchmarking wewnętrzny polega na porównywaniu procesów i wyników między różnymi działami, oddziałami lub filiami tej samej organizacji^[6]. Jest szczególnie przydatny w dużych firmach, gdzie poszczególne jednostki mogą osiągać różne rezultaty w tych samych obszarach działalności.

Główną zaletą tego podejścia jest pełny dostęp do wszystkich danych oraz brak problemów prawnych związanych z tajemnicami gospodarczymi^[7]. Firma może swobodnie analizować wewnętrzne procesy i przenosić najlepsze praktyki między działami. Benchmarking wewnętrzny stanowi też doskonały punkt wyjścia do późniejszych porównań z podmiotami zewnętrznymi.

2. Benchmarking zewnętrzny (konkurencyjny)

To porównywanie wydajności organizacji z innymi firmami z tej samej branży. Celem jest określenie swojej pozycji na rynku oraz zidentyfikowanie przewag charakteryzujących konkurentów, którzy osiągnęli większy sukces^[8]. W teorii zaleca się, aby ten rodzaj analizy odbywał się za zgodą obydwu stron, na zasadzie współpracy partnerskiej.

W praktyce jednak benchmarking konkurencyjny generuje sporo wyzwań – konkurenci niechętnie udostępniają wewnętrzne informacje^[9]. Mimo to firmy mogą rozwinąć się i przyjąć rozwiązania, których wcześniej nie stosowały. Jest to jeden z najtrudniejszych rodzajów benchmarkingu, ale potencjalne korzyści są ogromne.

3. Benchmarking funkcjonalny

Benchmarking funkcjonalny zakłada porównanie działania organizacji z przedsiębiorstwem z innej branży, przy czym analizowane są konkretne obszary – na przykład zarządzanie pracownikami, logistyka czy komunikacja wewnętrzna^[10]. Silną stroną tego podejścia jest łatwość i chęć wymiany doświadczeń, wynikająca z braku obawy o działania konkurencyjne.

Porównywać można między innymi sposób organizowania łańcucha dostaw, obsługę klientów B2B i B2C, kulturę organizacyjną czy działania z zakresu CSR^[11]. Ze względu na brak wspólnych rynków partnerzy chętniej dzielą się informacjami, co zwiększa wartość poznawczą całego procesu.

4. Benchmarking procesowy

Benchmarking procesowy skupia się na poprawie konkretnych procesów zachodzących w firmie i czynieniu ich bardziej efektywnymi^[12]. Uznawany jest za jeden z najważniejszych elementów strategii konkurowania firm o podobnym potencjale. Analizuje się tu szczegółowo przebieg poszczególnych operacji i porównuje z najlepszymi praktykami w branży.

Przykładem może być firma e-commerce, która porównała swój system realizacji zamówień z rozwiązaniami lidera rynku. Po wdrożeniu automatyzacji i integracji z kurierem w czasie rzeczywistym, średni czas dostawy skrócił się o 36%^[13].

5. Benchmarking strategiczny

Ten rodzaj benchmarkingu koncentruje się na analizie porównawczej strategii długoterminowych i działań podejmowanych przez inne organizacje^[14]. Pozwala firmom zrozumieć, jakie decyzje strategiczne przyczyniły się do sukcesu liderów rynku i jak można zaadaptować podobne podejście we własnej organizacji. Wymaga głębszej analizy i dłuższej perspektywy czasowej niż pozostałe rodzaje. Może obejmować porównanie modeli biznesowych, strategii ekspansji czy podejścia do innowacji.

6. Benchmarking produktowy

Metoda benchmarkingu produktów polega na porównaniu własnych produktów i usług z ofertą konkurencji lub liderów branży^[15]. Pozwala to na ocenę konkurencyjności i jakości oferowanych rozwiązań oraz identyfikację obszarów wymagających poprawy.

W przemyśle produkcyjnym benchmarking produktowy jest często stosowany do poprawy efektywności linii montażowych i kontroli jakości^[16]. Firmy analizują parametry techniczne, funkcjonalności oraz poziom satysfakcji klientów, aby dostosować swoje produkty do oczekiwań rynku.

7. Benchmarking ogólny (horyzontalny)

Benchmarking ogólny jest odmianą funkcjonalnego i polega na porównywaniu procesów o charakterze uniwersalnym, które wyglądają podobnie w wielu organizacjach niezależnie od branży^[17]. Przykładami takich procesów są obsługa klienta, zarządzanie magazynem czy procedury rekrutacyjne.

Zaletą tego rodzaju benchmarkingu jest stosunkowo łatwy dostęp do danych, ponieważ wymiana doświadczeń odbywa się między organizacjami nienależącymi do bezpośredniej konkurencji^[18]. Firmy mogą znaleźć innowacyjne rozwiązania, które znacząco zwiększą efektywność ich funkcjonowania^[19]. To podejście pozwala czerpać inspiracje z zupełnie innych sektorów gospodarki^[20].