Jak napisać dobry biznesplan? 

Faktem jest, że nawet z pozoru najlepszy plan, po dokonaniu wszystkich istotnych analiz, może okazać się kompletnie nieopłacalny. Właśnie dlatego, zarządzanie organizacją wymaga od przedsiębiorców nie lada kreatywności, a także dobrej organizacji i konsekwentności. 

Jednym z takich narzędzi, które Ci w tym pomoże, jest biznesplan.  

 

Co to jest biznesplan? 

Biznesplan to nic innego jak dokument przedstawiający plan na biznes, czyli szczegółowe zestawienie działań i analiz, które pomogą Ci w określeniu konkretnych celów, a także we wdrożeniu i realizacji strategii. Takie narzędzie pozwoli Ci na doprecyzowanie koncepcji rozwoju firmy, a także przeanalizowanie wszelkich możliwości przy zakładaniu bądź prowadzeniu już własnego biznesu.   

 

Po co pisać biznesplan? 

Najczęstszymi powodami sporządzenia biznesplanu są: 

  • Przeprowadzenie analizy w celu oceny zaplanowanych działań  
  • Chęć otrzymania dofinansowania 
  • Przygotowanie harmonogramu działań, które pozwolą usystematyzować wszystkie kwestie i decyzje w czasie 

Planowanie biznesowe to podstawa funkcjonowania każdego przedsiębiorstwa. Wiąże się z tym nie tylko odpowiednie wydatkowanie zasobów w czasie, ale także ograniczenie ryzyka związanego z nieuwzględnieniem przyszłych trendów zakupowych konsumentów, czy też pominięciem ważnych aspektów działalności firmy. Właśnie dlatego wszelkie instytucje, aniołowie biznesu i fundusze venture capital wymagają od startupów i młodych przedsiębiorców biznesplanu, który pozwoli im na zapoznanie się ze strategią przedsiębiorstwa. Musi być ona przeanalizowana m.in pod kątem finansowym, otoczenia konkurencyjnego, a także charakteru promocyjnego. Z tego względu biznesplan stanowi istotną wartość dla wielu przedsięwzięć. 
 

Co powinien zawierać biznesplan? 

Przede wszystkim powinien odpowiadać na następujące pytania: 

  • Kto jest odpowiedzialny za realizację założeń? 
  • Co jest przedmiotem planowanych działań? 
  • W jaki sposób będą one realizowane? 
  • Jakie zasoby będą do tego potrzebne? 
  • Ile czasu zajmie ich realizacja? 

Zauważ, że biznesplan jest tworzony na potrzeby planowanej lub istniejącej już firmy, a także do użytku wewnętrznego jak i zewnętrznego. Z tego względu, może różnić się szczegółowością treści, formą, a także objętością. Nie oznacza to jednak, że warto pomijać którąkolwiek z tych kwestii, ponieważ odpowiedzi na te pytania stanowią podstawę każdego biznesplanu i mają znaczący wpływ na jego ocenę.  

 

Dobry biznesplan powinien zawierać: 

  • Spis treści 
  • Streszczenie 
  • Charakterystykę przedsiębiorstwa 
  • Charakterystykę produktów i usług 
  • Analizę strategii zarządzania i struktury organizacyjnej 
  • Analizę rynku i konkurencji 
  • Strategię marketingowa 
  • Harmonogram działań 
  • Analizę finansowa 
  • Analizę SWOT 

Podsumowanie 

Tak naprawdę, nie ma jednego określonego wzorca, na podstawie którego warto stworzyć biznesplan. Jego forma, treść oraz objętość zależą tak naprawdę od celu, w jakim został on stworzony, a także od wymogów, stawianych przez podmiot, dla którego jest on przeznaczony. Jedno jest pewne: jeśli Twój biznesplan ma przedstawiać rzetelną analizę, warto w nim zawrzeć wszystkie te elementy.  

 

1. Spis treści – pozwala w pewien sposób uporządkować wszelkie informacje dla czytającego dzięki aktualnej numeracji, tytułom, a także śródtytułom. Pozwala to na sprawne wyszukiwanie interesujących podmiotów treści.  

 

2. Streszczenie – traktowane jest jako wstęp, przedstawiający zwięźle treść całego dokumentu. Jest to część, która jako pierwsza jest czytana i oceniana przez odbiorców. Może ona przesądzić o dalszej konsumpcji lektury lub odrzuceniu jej już na samym wstępie (np. w przypadku ubiegania się o dofinansowanie).  

Streszczenie najlepiej napisać na samym końcu – pozwoli to na ujęcie wszystkich kwestii, ponieważ stworzona treść może służyć jako materiał źródłowy, a także ogranicza ryzyko dokonywania niepotrzebnych modyfikacji w przypadku zmiany koncepcji przedsięwzięcia. Pamiętaj, że wstęp pełni funkcję informacyjną na temat tego, co znajdzie się w biznesplanie. 

Ważne jest ujęcie takich kwestii, jak: 

  • Przedstawienie przedsiębiorcy – krótki opis i charakterystyka osoby/osób odpowiadających za przedsięwzięcie (a’la biografia)  
  • Istota przedsięwzięcia – zaprezentowanie podstawowych informacji dotyczących biznesu 
  • Perspektywa rozwoju – określa wszelkie argumenty, które mogą przekonać odbiorcę o szansie powodzenia przedsięwzięcia 
  • Rynek docelowy – może określać segment, do którego firma chce trafić (np. w ujęciu produktowym lub geograficznym) 
  • Przewaga konkurencyjna – obrazuje to, czym dana firma może się wyróżniać na tle konkurencji, np. w kwestiach związanych z innowacyjnością czy jakością 
  • Szacunek nakładów – odzwierciedla sumę, która powinna być poniesiona przy realizacji strategii opracowanej w biznesplanie 
  • Cel i oczekiwania – charakteryzują się określeniem tego, co dana firma chce osiągnąć, np. zwrot inwestycji.  

 

3. Charakterystyka przedsiębiorstwa - odnosi się do wszystkich istotnych kwestii dotyczących firmy oraz całego przedsięwzięcia, jak: 

  • Nazwa i forma prawna organizacji 
  • Życiorys przedsiębiorcy 
  • Przedmiot, rodzaj i zakres działalności 
  • Lokalizacja i obszar działania  
  • Misja, wizja i cel przedsiębiorstwa 

Warto oprzeć się na historii firmy, założeniach oraz tym, co Twoje przedsięwzięcie może dostarczyć konsumentom na rynek. Powiedzmy, że ten rozdział to takie rozwinięcie zakładki „o nas” na stronie internetowej. 

Ważne jest także ujęcie tych kwestii, które udało Ci się już osiągnąć, jak wstępnie nawiązane współprace czy otrzymanie dofinansowania np. z UE.  

 

4. Charakterystyka produktów i usług – odnosi się do ujęcia przedmiotowego oferty firmy, a także rynku docelowego (lokalnego, krajowego).  

W tym rozdziale zadbaj o zawarcie informacji dotyczącej unikatowości oferty, cen, produkcji, jakości, a także procesów technicznych. Istotna jest również kwestia, czy dany produkt już istnieje, czy będzie dopiero tworzony/projektowany od podstaw. W tym przypadku weź pod uwagę także możliwość wprowadzenia przyszłych udoskonaleń czy też poszerzenia oferty, które będą świadczyć o elastyczności produktu i jego ewentualnym rozwoju, aktualizacji czy modyfikacji.  

Co więcej, oprócz metod wytwarzania, uwzględnij dostawców oraz urządzenia, surowce czy elementy, które będą niezbędne do prowadzenia działalności i procesów produkcji.  

Należy rozważyć również wszelkiego rodzaju aspekty prawne, jak patenty czy prawa autorskie, które w przyszłości mogą wpłynąć na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. 

   

5. Analiza strategii zarządzania i struktury organizacyjnej – charakteryzuje się informacjami dotyczącymi wewnętrznej sytuacji firmy w obszarze zarządzania, osób zatrudnionych, a także kadry kierowniczej. Ważny jest fakt, że personel stanowi podstawę prowadzenia firmy; również ich kwalifikacje i kompetencje będą miały ogromny wpływ na ocenę powodzenia przedsięwzięcia. 

W tej części powinieneś uwzględnić takie informacje, jak: 

  • Liczba zatrudnionych i wysokość ich wynagrodzeń (polityka płacowa) 
  • Formy zatrudnienia  
  • Kwalifikacje, kompetencje oraz odpowiedzialność poszczególnych pracowników za pewne istotne kwestie (zwłaszcza osób, które będą miały swój udział w planowanym przedsięwzięciu) 
  • Firmy outsourcingowe, z którymi współpracujesz lub będziesz współpracować 
  • System komunikacji w przedsiębiorstwie 
  • Monitoring i kontrola podejmowanych działań 

 

6. Analiza rynku i konkurencji – odnosi się do otoczenia zewnętrznego, w jakim będzie działać przedsiębiorstwo. W tym przypadku weź pod uwagę: 

  • Rynek docelowy  
  • Charakterystykę segmentu nabywców (wiek, płeć itp.) 
  • Przyszłe trendy zakupowe oraz prognozę sprzedaży 
  • Konkurentów 
  • Sytuację ekonomiczną  
  • Wielkość rynku 

W tej części rozwiń treść o wspomnianej we wstępie przewadze konkurencyjnej, która pozwoli inwestorom zrozumieć, że przewidujesz przyszłość i rozwój otoczenia zewnętrznego. Świadomość, że znasz jego mocne i słabe strony, potrafisz wykorzystać szanse i przeciwdziałać ewentualnym zagrożeniom, pozwala podnieść wiarygodność powodzenia Twojego przedsięwzięcia. 

 

7. Strategia marketingowa – obejmuje wszelkie działania sprzedażowe i promocyjne, które warto oprzeć o analizę rynku i konkurencji, dokonaną w poprzednim rozdziale.  

Co możesz wykorzystać? 

  • reklamy outdoorowe  
  • reklamy w Internecie 
  • influencer marketing 
  • public relations 
  • growth hacking 
  • e-mail marketing 
  • media społecznościowe 

Planując działania promocyjne weź pod uwagę także budżet, jaki będziesz w stanie przeznaczyć na reklamę. 

 

8. Harmonogram działań  -podsumowanie działań i uporządkowanie ich w czasie pozwoli Ci na pełne zestawienie wszystkich zaplanowanych czynności. Pogrupuj je w taki sposób, aby móc odhaczać krótko- i długofalowe cele. Pamiętaj, że to nie ma być plan idealny, a realny – zaplanuj działania tak, aby ewentualne niepowodzenie i nie miało wpływu na całe przedsięwzięcie. 

Plany na pierwszy rok przedstaw w ujęciu miesięcznym, kolejne – w kwartalnym. 

 

9. Analiza finansowa - opracowanie planu finansowego to podstawa Twojego biznesplanu – wszystkie analizy i działania sprowadzają się do kosztów, które musisz ponieść, aby osiągnąć zysk.  

W przypadku, kiedy prowadzisz już własne przedsiębiorstwo uwzględnij sprawozdanie finansowe, rachunek zysków i strat, a także bilans – przynajmniej z 2 ostatnich lat. 

Jeśli chcesz wystartować z własnym biznesem powinieneś opracować plan inwestycyjny, oszacować wszelkie koszty i przychody w czasie, a także zaplanować budżet na poszczególne kwestie, jak wynagrodzenia czy zakup urządzeń i materiałów potrzebnych do wytworzenia produktu. Jest to bardzo istotne w momencie, kiedy ubiegasz się o dofinansowanie. Dzięki temu możesz przekalkulować, czy Twój biznes ma szanse na powodzenie. 

Przygotowując analizę finansową przedsięwzięcia, zrób zestawienie nakładów inwestycyjnych i źródeł finansowania w ilości i w czasie, czyli to, co i kiedy kupisz, a także ile i kiedy otrzymasz od banku czy inwestorów. 

 

Uwzględnij również prognozy finansowe na podstawie: 

- szacunkowej wielkości sprzedaży i kosztów 

- możliwych wpływów i wydatków (cash flow) 

- bilansu aktywów (wyposażenie, urządzenia) i pasywów (zobowiązania, kredyty) 

 

Przeprowadź wszelkie kalkulacje, jak określenie progu rentowności, NPV (wartość bieżąca netto), czy IRR (wewnętrzna stopa zwrotu), a także analizy wskaźników płynności finansowej, rentowności, wypłacalności czy sprawności działania. 

 

10. Analiza SWOT 

Po opracowaniu wszystkich treści, przejdź do podsumowania, gdzie określisz wszystkie mocne i słabe strony inwestycji, a także uwzględnisz ewentualne szanse i zagrożenia. Pozwoli Ci to na ocenę ryzyka przedsięwzięcia w ujęciu ogólnym. 

 

11. Podsumowanie 

Jak był wstęp to i musi być zakończenie! W tej części musisz zwięźle opisać słuszność swoich założeń, które potwierdzają przeprowadzone analizy. 

 

Jak powinna wyglądać struktura biznesplanu? 

Biznesplan jest dokumentem, w którym przeważa forma opisowa z możliwym uwzględnieniem wykresów, diagramów i wyliczeń. Co więcej, jako że jego objętość jest zależna od wielu czynników, nie ograniczaj się do konkretnego przedziału stronnicowego dokumentu; chyba, że inaczej wymaga Twój podmiot zewnętrzny. Biznesplan średnio oscyluje na poziomie ok. 50 stron, nie wliczając w to oczywiście kilku bądź kilkunastu-stronnicowych załączników, ale jest to wyłącznie ogólna norma, a nie obowiązujący wymóg.  

Nie zapomnij także o numeracji stron, która uporządkuje cały dokument i znacząco ułatwi wyszukiwanie poszczególnych informacji za pomocą spisu treści. Liczy się przejrzystość, konkrety, a także strukturyzacja dokumentu. 

Pisanie biznesplanu może kojarzyć się z niepotrzebną papierologią, jednak jest to narzędzie, które znacząco może ułatwić przedsiębiorcom usystematyzowanie wszelkich działań w czasie, głównie pod względem opłacalności. I pamiętaj, że planowanie i rzetelna analiza może w znacznym stopniu ograniczyć wszelkie możliwe niepowodzenia i przełożyć się na Twój sukces.